Malatya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü’nde daha önce müteahhitlik yetki belgelerine ilişkin tespit edilen 101 usulsüz işlemin ardından Bakanlık soruşturmayı genişletti. Malatya’ya görevlendirilen müfettişlerin, işlemlerin kimler tarafından yapıldığı ve hangi onay mekanizmalarından geçtiğinin yanı sıra kurumun genel idari işleyişini ve yargıya taşınan kurum içi tartışmaları da inceleyeceği öğrenildi.
Depremin ardından yeniden yapılanmanın en kritik kurumlarından biri olan Malatya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü’ndeki 101 usulsüz müteahhitlik yetki belgesi işlemiyle ilgili soruşturma yeni bir aşamaya geçti. Daha önce yapılan incelemelerde tespit edilen usulsüz işlemlerin ardından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın soruşturmayı genişlettiği ve Malatya’ya müfettiş görevlendirdiği öğrenildi. Bakanlık müfettişlerinin yalnızca daha önce tespit edilen 101 işlemi değil, bu işlemlerin gerçekleştirilme biçimini, elektronik ve fiziki kayıtları, komisyon kararlarını, kontrol ve onay süreçlerini ve İl Müdürlüğü’ndeki genel idari işleyişi de incelemesi bekleniyor.
Bakanlığın son görevlendirmesiyle başlayan süreç, 101 usulsüz işlemin yeni ortaya çıkarıldığı bir inceleme değil.
Söz konusu işlemler daha önce yapılan incelemelerde tespit edilmiş ve dosyaya girmişti. Yeni süreçte ise bu tespitlerin arkasındaki işlem, kontrol, onay ve yönetim zincirinin ayrıntılı biçimde inceleneceği belirtiliyor. Önceki incelemelerde müteahhitlik yetki belgelerine ilişkin toplam 101 usulsüz işlem belirlenirken, dosyada başvurusu bulunmayan firmalara belge düzenlenmesinden mali yeterlilik ve iş deneyim verilerine, komisyon kararlarından kurum kayıtlarında bulunamayan tutanaklara kadar çok sayıda tespit yer aldı.
Dosyadaki en dikkat çekici tespitlerden biri 17 firmayla ilgili. İncelemelerde, 17 firma adına sistemde herhangi bir başvuru kaydı bulunmamasına rağmen müteahhitlik yetki belgesi düzenlendiği tespit edildi. Müfettişlerin bu firmalara ilişkin başvuru, değerlendirme, belge düzenleme ve onay aşamalarını yeniden inceleyeceği; elektronik sistem kayıtlarını fiziki dosyalarla karşılaştıracağı öğrenildi. Belge işlemlerinin hangi kullanıcılar tarafından gerçekleştirildiği, hangi tarihlerde sisteme girildiği ve hangi makamların kontrol veya onayından geçtiğinin de araştırılması bekleniyor.
İncelemelerde ortaya çıkan bir başka tespit ise 21 işlemle ilgili. Herhangi bir başvuru bulunmamasına rağmen 21 işlemde sistem üzerinde kayıt açıldığı belirlendi. Böylece yalnızca başvurusuz belge düzenlenmesi değil, başvuru süreci bulunmayan işlemler adına sistemde kayıt oluşturulması da soruşturma dosyasına girdi. Müfettişlerin elektronik kayıtlar üzerinden işlemlerin hangi kullanıcı hesaplarıyla yapıldığını ve sonrasında hangi aşamalardan geçtiğini incelemesi bekleniyor.
101 işlemlik dosya yalnızca başvuru ve belge kayıtlarından oluşmuyor. Daha önceki incelemelerde bazı firmalara ilişkin mali yeterlilik verileri ve iş deneyim bilgilerinde gerçeğinden yüksek veya usule aykırı veri girişleri yapıldığı yönünde tespitlere de yer verildi.
Firmaların müteahhitlik yeterliliklerinin değerlendirilmesinde önem taşıyan bu verilerdeki işlemlerin kimler tarafından gerçekleştirildiği, kayıtların sonradan değiştirilip değiştirilmediği ve yapılan girişlerin firmaların yeterlilik durumlarını nasıl etkilediğinin araştırılacağı belirtiliyor. Müfettişlerin sistem üzerindeki kullanıcı ve işlem kayıtlarını inceleyerek değişikliklerin tarih ve kullanıcı bazında izini sürmesi bekleniyor.
Görsel: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü il binası
Bu nedenle Bakanlık müfettişlerinin komisyonların oluşumundan karar süreçlerine kadar dosyaları inceleyeceği, kararlarda imzası bulunan personel ve yöneticilerin görev ve sorumluluklarını değerlendireceği öğrenildi. İncelemenin bu aşamasında yalnızca işlemi sisteme giren personelin değil, karar süreçlerinde görev alan komisyon üyeleri ile kontrol ve onay makamlarının da değerlendirilmesi bekleniyor.
İncelemelerde dikkat çeken tespitlerden biri de bazı karar tutanaklarının kurum kayıtlarında bulunamaması oldu.
Müfettişlerin söz konusu kararların elektronik ve fiziki izlerini araştıracağı, ilgili dosyalardaki yazışmalar ile sistem kayıtlarını karşılaştıracağı belirtiliyor. Kayıtlarda bulunamadığı belirtilen tutanakların hangi işlemlerle bağlantılı olduğu ve kararların hangi belgelere dayanılarak uygulamaya geçirildiğinin de soruşturmanın başlıkları arasında yer aldığı öğrenildi.
Bakanlığın Malatya’ya müfettiş görevlendirmesiyle soruşturmanın kapsamının da genişletildiği belirtiliyor. Müfettişlerin yalnızca müteahhitlik yetki belgelerine ilişkin usulsüz işlemleri değil, İl Müdürlüğü’ndeki genel idari işleyişi, görev ve yetki dağılımını, personel uygulamalarını ve yöneticiler arasında yaşanan anlaşmazlıkları da değerlendireceği öğrenildi. Kurum içerisinde son dönemde yaşanan ve bir bölümü yargıya taşınan gelişmelerin de bu kapsamda müfettişlerin önüne gelmesi bekleniyor.
İl Müdürü Cengiz Başer’in adı daha önce 6 Şubat depremlerinde 78 kişinin yaşamını yitirdiği Hakimbey Apartmanı dosyasındaki idari süreç nedeniyle de gündeme gelmişti.
Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi, Valiliğin Başer hakkında soruşturma izni verilmemesine ilişkin kararını eksik inceleme gerekçesiyle kaldırarak dosyayı yeniden değerlendirilmek üzere Valiliğe iade etmişti. Mahkemenin kararı Başer hakkında doğrudan bir suç veya sorumluluk tespiti anlamına gelmezken, soruşturma izni konusunda yapılan incelemenin eksik olduğu gerekçesine dayanmıştı. Başer halen Malatya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürü olarak görevini sürdürüyor.
İl Müdürlüğü’ndeki tartışmalar yalnızca müteahhitlik yetki belgeleriyle sınırlı değil. Kurumda görev yapan Yapı Denetim Şube Müdürü, bir İl Müdür Yardımcısı ve Çevre Yönetimi Şube Müdürü’nün, İl Müdürü Cengiz Başer’in yönetim uygulamaları nedeniyle baskı ve psikolojik yıldırmaya maruz kaldıkları iddiasıyla hukuki yollara başvurduğu belirtildi.
İddialara göre söz konusu yöneticiler daha sonra farklı kurum veya görevlere gönderildi. Çevre Yönetimi Şube Müdürü’nün ise AFAD’a atandığı öne sürüldü. Mobbing iddialarına ilişkin nihai değerlendirmeyi devam eden idari ve yargısal süreçler belirleyecek.
Kurum içerisindeki tartışmalı süreçlerden biri de Yapı Denetim Şube Müdürü hakkında verilen soruşturma izni kararı oldu.
Malatya 3. İdare Mahkemesi’nin talep ettiği bilgi ve belgelerin Hukuk Birimi’ne ulaştırılması sürecinde görev alan Yapı Denetim Şube Müdürü hakkında Valilik Makamı tarafından 7 Mayıs 2026 tarihinde soruşturma izni verilmesine karar verildi. Kararın ardından aynı evrak sürecindeki görev ve imza zinciri kurum içerisinde tartışma konusu oldu.
İddiaya göre mahkeme tarafından istenen evrakların hazırlanarak Hukuk Birimi’ne ulaştırılması sürecinde görev alan Yapı Denetim Şube Müdürü hakkında soruşturma izni verilirken, aynı evrakta İl Müdür Vekili sıfatıyla imzası bulunduğu belirtilen Cengiz Başer hakkında aynı kapsamda soruşturma yürütülmedi.
Bu durum kurum içerisinde “evrakı taşıyana soruşturma, imzalayana dokunulmazlık” şeklinde yorumlandı. Söz konusu evrak sürecindeki görev, yetki ve sorumluluk dağılımının da Bakanlık müfettişlerinin incelemesine konu olması bekleniyor.
Bakanlık müfettişlerinin görevlendirildiği süreçte Cengiz Başer hakkında dikkat çekici bir iddia daha gündeme geldi. Başer’in Yapı İşleri Genel Müdürlüğü Genel Müdür Yardımcılığı görevine atanacağı öne sürülmüştü.
Bakanlığın soruşturmayı genişletmesiyle birlikte 101 usulsüz işlemin yalnızca teknik yönü değil, idari sorumluluk boyutu da incelemenin merkezine girdi.
Müfettişlerin başvuru kaydı olmadan belge düzenlenen 17 firma, başvuru olmaksızın açılan 21 kayıt, mali yeterlilik ve iş deneyim verilerindeki usulsüz girişler, komisyon kararları ve kayıtlarda bulunamadığı belirtilen tutanaklarla ilgili işlem zincirini ortaya çıkarmaya yönelik inceleme yapması bekleniyor. Bu kapsamda işlemleri gerçekleştiren personelin yanı sıra kontrol, komisyon ve onay süreçlerinde görev alan kişilerin sorumluluklarının da değerlendirileceği belirtiliyor.
Depremin ardından yeniden yapılanmanın sürdüğü Malatya’da yapılaşma ve müteahhitlik faaliyetleri açısından kritik görev üstlenen İl Müdürlüğü’ndeki soruşturmanın sonucu önem taşıyor.
Daha önce tespit edilen 101 usulsüz işlemin ardından soruşturmanın genişletilmesiyle birlikte gözler Bakanlık müfettişlerinin hazırlayacağı rapora çevrildi. İnceleme sonucunda usulsüz işlemlerin hangi aşamalarda gerçekleştirildiği, işlemlerde görev ve sorumluluğu bulunan personel ve yöneticiler ile kurumun kontrol ve denetim mekanizmalarının nasıl işlediğinin rapora yansıması bekleniyor. Müfettiş raporunun tamamlanmasının ardından tespit edilecek sorumluluklara göre idari veya adli yönden yeni süreçlerin başlatılıp başlatılmayacağı netlik kazanacak.
Görsel: Malatya Çevre ve Şehircilik İl Müdürü Cengiz Başer’e, 6 Şubat depremlerinin yıl dönümünde Malatya Valiliği tarafından düzenlenen programda, Malatya Milletvekili Bülent Tüfenkci tarafından başarı belgesi verilmişti.
Kaynak: Tahir ÖZÇELİK
