Venezuela’daki depremde Türk firması Summa’nın ‘karton’ binaları soruşturuluyor. Malatya’da ise 101 usulsüzlük ve 78 cana rağmen soruşturma izni çıkmıyor. İki deprem, iki farklı tablo.
Venezuela’da 24 Haziran’daki çifte depremde Türk inşaat firması Summa’nın inşa ettiği 100’den fazla bina “karton gibi” çöktü. BBC’nin aktardığına göre bölge sakinleri binaları “karton gibiydiler” diye nitelendirirken, Venezuela yetkilileri soruşturma başlattı. Malatya’da ise 6 Şubat depremlerinde yıkılan binaların ardından Bakanlık müfettişleri 17 firmada 21 işlem ve 101 usulsüzlük tespit etti. Ancak dönemin İl Müdür Vekili Cengiz Başer hakkında soruşturma izni çıkmadı. Başer, aynı zamanda 78 kişinin yaşamını yitirdiği Hakimbey Apartmanı dosyasında da adı geçen isim.
24 Haziran 2026 akşamı Venezuela’nın kuzey kıyılarında peş peşe iki büyük deprem meydana geldi. ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu’nun (USGS) verilerine göre, Yaracuy eyaleti açıklarında 39 saniye arayla gerçekleşen 7,2 ve 7,5 büyüklüğündeki sarsıntılar, sismolojide “doublet” olarak adlandırılan nadir çifte deprem örneklerinden biri olarak kayıtlara geçti. Yaklaşık 10 ila 22 kilometre arasındaki sığ odak derinliği, yıkımı daha da ağırlaştırdı.
Depremin en ağır yıkıma neden olduğu yerlerin başında Venezuela’nın en önemli liman kenti La Guaira’nın Playa Grande mahallesi geldi. “Ciudad Chavez” olarak bilinen Hugo Chavez Toplu Konut Yerleşkesi’nde, Türk inşaat şirketi Summa tarafından inşa edilen 196 adet dört katlı binadan 100’den fazlası çöktü ya da kullanılamaz hale geldi. Sağlık Bakanı Carlos Alvarado’nun açıkladığı resmi verilere göre can kaybı 589’a, yaralı sayısı ise 4 bin 300’e ulaştı.
BBC’nin aktardığına göre, yerleşke sakinlerinden Karolyn Sanchez, dairesinin bulunduğu binanın o kadar eğildiğini ve pencereye yaklaşması halinde düşebileceğini söylüyor. “Bu binada yedi kişi öldü” diyen Sanchez, gözyaşlarına boğuluyor. Bölge sakinleri, çöken binaları “karton gibiydiler” sözleriyle tanımlıyor. Depremin ardından Venezuela’da soruşturma başlatılırken, gözler projelerin nasıl inşa edildiğine, yıllar öncesinden kayıtlara geçen çatlak ve yapısal güvenlik uyarılarına çevrildi.
Malatya’da ise 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından başlatılan incelemeler, Venezuela’daki tabloyu aratmayan bir manzara ortaya koydu. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı müfettişleri, kentteki müteahhitlik yetki belgesi işlemlerine yönelik yaptığı incelemede 17 firma, 21 işlem ve 101 usulsüzlük tespitine ulaştı. Başvuru kaydı bulunmadan yapılan işlemler, hatalı veri girişleri, usulsüz komisyon kararları ve bazı firmalara eski başvurular üzerinden yeniden işlem açılarak daha üst grupta yetki belgesi verilmesi, rapora yansıyan usulsüzlükler arasında yer aldı.
Raporda adı geçen dönemin Malatya İl Müdür Vekili Cengiz Başer hakkında ise soruşturma izni verilmedi. Buna karşılık, mahkemenin istediği belgeleri Hukuk Birimine ileten şube müdürü hakkında soruşturma açıldı. Cengiz Başer, aynı zamanda 78 kişinin yaşamını yitirdiği Hakimbey Apartmanı dosyasında da adı geçen isim oldu. Malatya Valiliği, Başer ve diğer görevliler hakkında soruşturma izni vermemiş, Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi ise bu kararı eksik inceleme gerekçesiyle kaldırarak dosyayı yeniden değerlendirilmek üzere Valiliğe iade etmişti.
Venezuela’da çöken binalar için soruşturma başlatılırken, Malatya’da 101 usulsüzlük tespit edilmesine rağmen sorumlular hakkında soruşturma izni verilmiyor. Bir ülkede “karton” binaların peşine düşülüyor, diğerinde 78 canın hesabı hala sorulmuyor.
Kaynak: Tahir ÖZÇELİK
