Hekimhan’ın 135 yıl önceki yaşamını anlatan Osmanlı belgesi dikkat çekti. Hanları ve dükkanları bulunan kasabaya neden belediye kurulamadı? İşte tarihi ayrıntılar…
Malatya’nın Hekimhan ilçesinin 135 yıl önceki yaşamına ışık tutan Osmanlı belgesi, kasabanın geçmişine ilişkin dikkat çekici ayrıntıları gün yüzüne çıkardı. Hanları, dükkanları, hamamı ve hareketli ticari hayatıyla öne çıkan Hekimhan’da neden belediye kurulamamıştı? Dönemin valisi neden İstanbul’a başvurmuştu? İşte tarihi belgede yer alan bilgiler…
Malatya’nın köklü yerleşim merkezlerinden Hekimhan’ın geçmişine ilişkin önemli bilgiler içeren 18 Mayıs 1891 tarihli Osmanlı belgesi yeniden gündeme geldi. Üç Kitabe Hekimhan hesabı tarafından paylaşılan tarihi evrak, ilçenin 135 yıl önceki nüfusunu, ekonomik hayatını ve belediye teşkilatı kurulması için yapılan girişimleri ortaya koydu.
Dönemin Ma‘mûretü’l-Aziz Valisi Abdülhalik Nasuhi Bey tarafından kaleme alınan belgede, Hekimhan’ın çevre köylerle ticari ilişkileri bulunan, hanları ve dükkanlarıyla ekonomik faaliyetlerin sürdüğü bir kasaba olduğu anlatılıyor. Ancak bütün bu özelliklerine rağmen Hekimhan’da belediye teşkilatının henüz kurulmamış olması dikkat çekiyor.
1891 tarihli belgede yer alan bilgilere göre Hekimhan, yaklaşık 500 haneden oluşan ve nüfusu 2 bini aşan bir yerleşim yeriydi. Kasabada 25 dükkan, 4 han, bir hamam, büyük bir taş han ve tarihi bir cami bulunuyordu. Bu yapılar, Hekimhan’ın o dönemdeki sosyal ve ekonomik yaşamına ilişkin önemli bilgiler sunuyor. Özellikle hanlar ve dükkanlar, kasabanın çevresindeki köylerle ticari ilişkilerinin bulunduğunu gösteriyor.
Osmanlı belgesinde Hekimhan’ın ekonomik hayatına ilişkin ayrıntılara da yer veriliyor. Kasabada zahire, yağ ve çeşitli ürünlerin alım satımı yapılırken hayvancılık ve hayvan ticareti de geçim kaynakları arasında önemli yer tutuyordu. Çevre köylerle sürdürülen alışveriş, Hekimhan’ın yalnızca kendi nüfusuna hizmet eden bir yerleşim olmadığını, çevresindeki kırsal alanlarla ekonomik bağlar kurduğunu ortaya koyuyor.
Tarihi belgenin en dikkat çekici bölümü ise Hekimhan’da belediye teşkilatı kurulmasına yönelik girişim oldu. O dönemde köylerde belediye dairesi kurulmasına ilişkin kısıtlamalar bulunması nedeniyle Hekimhan’da belediye teşkilatı oluşturulamamıştı. Ancak kasabanın nüfusu, ticari hareketliliği, hanları, dükkanları ve çevre köylerle olan ilişkileri dikkate alındığında belediye kurulmasının gerekli olduğu değerlendiriliyordu. Bu nedenle dönemin Ma‘mûretü’l-Aziz Valisi Abdülhalik Nasuhi Bey, Hekimhan’ın mevcut durumunu ayrıntılarıyla anlatan bir yazıyla İstanbul’a başvurdu. Valinin yazısında kasabanın ekonomik ve sosyal özellikleri ortaya konularak belediye teşkilatı kurulması talep edildi.
Osmanlı belgesinde Hekimhan’ın tarihi geçmişine ilişkin dikkat çekici bir bilgi de bulunuyor. Belgede, Hekimhan’ın o tarihte yaklaşık 400-500 yıllık bir kasaba olduğunun ifade edilmesi, yerleşimin 19. yüzyılın sonlarında bile köklü geçmişiyle tanındığını gösteriyor. Bu ayrıntı, Hekimhan’ın yalnızca ticari faaliyetleriyle değil, tarihi kimliğiyle de öne çıkan bir yerleşim merkezi olduğunu ortaya koyuyor.
Üç Kitabe Hekimhan hesabı tarafından paylaşılan 18 Mayıs 1891 tarihli Osmanlı belgesi, Hekimhan’ın geçmişine dair önemli bilgiler içeriyor. Yaklaşık 500 hanesi, 2 bini aşkın nüfusu, 25 dükkanı, hanları ve hamamıyla dönemin ticari ve sosyal yaşamına sahip olan Hekimhan’da belediye kurulması için İstanbul’a yapılan başvuru, kasabanın yerel yönetim ihtiyacını gözler önüne seriyor. Aradan geçen 135 yılın ardından yeniden gündeme gelen belge, Hekimhan’ın bugünkü yapısının şekillenmesinden önceki dönemine ışık tutarken, ilçenin geçmişine ilgi duyanlar için de önemli bir tarihi kaynak niteliği taşıyor.
Kaynak: Yenihabermalatya.com
