Malatya’nın deprem enkazı için “servete dönüştü” diyen YİKOB’un hesabı birbirini tutmadı: Aynı metinde gelir hem 300 hem 500 milyon TL. Üstelik dosyada şartname ihlalleri, hurda demir davaları ve 183-201 milyon TL’lik muhtemel kamu zararı hesabı var.
YİKOB, Malatya’daki deprem enkazından 300 milyon TL gelir elde edildiğini duyurarak “enkaz servete dönüştü” dedi. Ancak aynı sürecin geçmişinde Valiliğin şartnameye uyulmadığına ilişkin açıklaması, hurda demirlerle ilgili adli dosyalar ve 183 ila 201 milyon TL arasında muhtemel kamu zararı hesaplayan bilirkişi raporu bulunuyor. Üstelik yapay zekâ kullanılarak hazırlanan haberde gelirin bir yerde 300 milyon, başka bir yerde 500 milyon TL olarak verilmesi, enkaz hesabındaki 200 milyon TL’lik farkı da gündeme taşıyor.
Bir zamanlar ihale şartnamelerine uyulmadığı Valilik tarafından resmen açıklanan, hurda demirlerin akıbeti savcılık dosyalarına giren, müfettişlerin 183-201 milyon TL’lik kamu zararı hesapladığı YİKOB, şimdi bambaşka bir hikâye anlatıyor: “Enkaz servete dönüştü.”
22 Eylül’de YİKOB’un servis ettiği ve yapay zekâ kullanılarak hazırlanan habere göre, 150 bin bağımsız bölümün enkazı ekonomik değere dönüştürülmüş, 300 milyon TL gelir elde edilmiş. Enkaz “servete” dönüşmüş, demir ve metaller “planlı şekilde” ekonomiye kazandırılmış, güvenlik tedbirleri “eksiksiz” uygulanmış.
Şartnameye uyulmadığı Valilik tarafından açıklanmıştı 12 Temmuz 2023’te Malatya Valiliği, YİKOB tarafından ihale edilen yıkım işlerini yapan firmaların “ihale şartnamesine uymadığının görüldüğünü” duyurdu. Enkazların yıkım alanında ayrıştırılmaması kararlaştırıldı, kurallara uymayan firmalara cezai işlem uygulanacağı açıklandı.
Yani bugün demir ve metallerin “planlı şekilde” ekonomiye kazandırıldığı anlatılan enkaz sürecinde, ihale şartnamesine aykırı uygulamalar bulunduğu daha önce bizzat Malatya Valiliği tarafından kamuoyuna açıklanmıştı.
Enkazlardan çıkan hurda demirlerin kamuya teslim edilmeden firmalar tarafından satıldığı iddia edildi.
Bir dosyada 9,6 milyon TL kamu zararı oluştuğu ileri sürüldü. Firma yetkilileri hakkında “edimin ifasına fesat karıştırma” ve “kamu kurum ve kuruluşlarındaki eşya hakkında hırsızlık” suçlamalarıyla dava açıldı. 2025’te ise bu kez 651 bin TL tutarındaki kesin kefalet senedinin sahte olduğu iddiası YİKOB’un kapısına dayandı. Enkazdan çıkan demirlerin nasıl kayıt altına alındığı, kamuya ne kadar hurda teslim edildiği ve iddialara konu olan demirlerin akıbeti böylece adli süreçlerin de konusu oldu. Müfettişler 183 ila 201 milyon TL arası kamu zararı hesapladı
İçişleri Bakanlığı Mülkiye Teftiş Kurulu’nun soruşturması kapsamında Adana Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü’nden üç uzman tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda, dönemin YİKOB Müdürleri Süleyman Düşünceli, Aydın Yıldız ve Cevdet Sel’in farklı ihale süreçlerindeki görev ve sorumlulukları değerlendirildi.
Raporda, çok sayıda ihale dosyasında “Hakediş Ödeme Emri Belgesi” bulunmadığı, bu nedenle ödemeleri onaylayan YİKOB müdürünün kim olduğunun belirlenemediği kaydedildi. Bazı dosyalarda muayene ve kabul komisyonlarına ait resmi evrakların da bulunmadığı belirtildi.
Bilirkişi heyetinin hesaplamalarına göre, incelenen ihale kalemlerinde oluşmuş olabileceği değerlendirilen muhtemel kamu zararı en az 183 milyon 26 bin 252 TL, en fazla ise 201 milyon 328 bin 877 TL olarak tespit edildi.
İçişleri Bakanlığı’na bağlı Mülkiye Teftiş Kurulu, bu rapor doğrultusunda aralarında halen görevde bulunan YİKOB Müdür Vekili Cevdet Sel’in de bulunduğu müdürler hakkında adli ve idari soruşturma açılmasını Malatya Valiliği’nden istedi. Böylece bugün “enkaz servete dönüştü” denilerek kamuoyuna sunulan süreç, geçmişte yalnızca iddiaların değil, bilirkişi incelemesinin ve Mülkiye Teftiş Kurulu’nun soruşturma talebinin de konusu oldu.
YİKOB tarafından servis edilen haberin rakamları da kendi içinde tutmuyor. Bir bölümde enkazdan 300 milyon TL gelir elde edildiği belirtilirken, başka bir bölümde rakam 500 milyon TL olarak veriliyor.
150 bin bağımsız bölümün enkazından elde edildiği belirtilen gelirin gerçekte 300 milyon TL mi yoksa 500 milyon TL mi olduğu ve aynı haber içerisinde neden iki farklı rakam kullanıldığına ilişkin bir açıklama yer almıyor.
YİKOB tarafından servis edilen açıklamayla ilgili dikkat çeken bir başka ayrıntı ise haber metninin yapay zeka kullanılarak hazırlanmış olması.
Böylece geçmişinde ihale şartnamesine aykırılık açıklamaları, hurda demirlerle ilgili adli dosyalar ve milyonlarca liralık muhtemel kamu zararı hesabı bulunan enkaz süreci, bu kez yapay zeka kullanılarak hazırlanan bir metinle “servete dönüşen enkaz” anlatısıyla kamuoyuna sunuldu. Ancak yapay zeka ile hazırlanan metnin kendi içerisinde dahi rakamların birbirini tutmaması dikkat çekiyor. Bir yerde 300 milyon TL, başka bir yerde 500 milyon TL.
Dün savcılık dosyalarında, Valilik açıklamalarında ve müfettiş raporlarında adı geçen YİKOB, bugün “enkaz servete dönüştü” açıklamasıyla kamuoyunun karşısına çıkıyor.
Ancak hesap verilmeden, soruşturma süreçlerinin akıbeti açıklanmadan ve kayıp olduğu iddia edilen demirlerin ne olduğu ortaya konulmadan servis edilen bu açıklama, geçmişteki dosyaları ortadan kaldırmıyor. Üstelik Malatya YİKOB Müdürlüğü tarafından servis edilen bu açıklamanın Malatya Valiliği’nin bilgisi ve onayı dahilinde hazırlanıp hazırlanmadığına ilişkin herhangi bir bilgiye de yer verilmiyor.
Malatya Valiliği’nin daha önce aynı süreçte firmaların ihale şartnamesine uymadığını kamuoyuna açıklamış olması, YİKOB’un bugün servis ettiği “enkaz servete dönüştü” açıklaması karşısında Valiliğin tutumunu da önemli hale getiriyor. Bir tarafta Valiliğin 2023 yılında kamuoyuna duyurduğu şartname ihlalleri, diğer tarafta hurda demirlerle ilgili adli dosyalar, bilirkişi heyetinin 183 milyon 26 bin 252 TL ile 201 milyon 328 bin 877 TL arasındaki muhtemel kamu zararı hesabı ve Mülkiye Teftiş Kurulu’nun soruşturma talebi bulunuyor.
Kaynak: Yenihabermalatya.com
