Dönemin Malatya Valisi Ulvi Saran’ın yaklaşık 10 yıl önce başlattığı ağaçlandırma projesi, Beydağı’nı çorak kayalıklardan yemyeşil bir ormana dönüştürdü. Bir dönem ‘çılgın proje’ denilen çalışma, bugün örnek gösteriliyor.
Malatya’nın çorak, kayalık ve adeta çölü andıran simgesi Beydağı, 10 yıl önce başlatılan dev bir ağaçlandırma projesiyle yemyeşil bir ormana dönüştü. Dönemin Valisi Dr. Mehmet Ulvi Saran’ın “Malatya’nın en büyük rüyası” dediği projede, kayalık zemin paletli ekskavatörlerle delindi, 87,6 kilometre teras yapıldı ve 682 bin fidan toprakla buluştu. Peki bu imkansızı başaran projenin perde arkasında neler yaşandı?
Türkülere konu olan, 2 bin 544 metre yüksekliğindeki Beydağı, yıllar önce çorak, kayalık ve neredeyse hiç ağaç barındırmayan görünümüyle adeta bir çölü andırıyordu. Bugün ise eteklerinden zirvesine uzanan yemyeşil bir ormanla kaplı. Bu değişimin mimarı, 2009-2012 yılları arasında Malatya Valiliği görevini yürüten Dr. Mehmet Ulvi Saran ve onun “Malatya’nın en büyük rüyası” olarak nitelendirdiği ‘Beydağı Yeşil Kuşak Ağaçlandırma Projesi’.
Projeyi imkansız kılan en büyük engel, Beydağı’nın coğrafi yapısıydı. Dağın yüzeyi, ağaçlandırmanın önünde engel olan yatay ve sert bir tabaka ile kaplıydı. Normal şartlarda bir fidanın maliyeti 5 TL iken, Beydağı’nda bu rakam 4 ila 6 katına çıktı. Toprak kalınlığının sadece 5-10 santimetre olması, projeyi teknik olarak neredeyse imkânsız kılıyordu.
Ancak Saran ve ekibi pes etmedi. Paletli ekskavatörlerle bu sert tabakayı 120 santimetre derinliğinde ve 100 santimetre genişliğinde kırarak dikim çukurları oluşturdular. Açılan bu çukurlara, yüzeyde bulunan kısıtlı toprak doldurularak fidanlar toprakla buluşturuldu. Dikilen fidanların gelişimini artırmak için ise özel sulama havuzları kuruldu. Toplamda bin 650 dekar alanda çalışma yapıldı ve ekskavatörlerle 87,6 kilometre teras oluşturuldu.
Proje, dönemin Orman ve Su İşleri Bakanı Prof. Dr. Veysel Eroğlu’nun da yakından takip ettiği dev bir çalışmaydı. Sedir, karaçam, ardıç, mahlep, badem ve akasya türlerinden toplam 682 bin fidan toprakla buluşturuldu. Emeğin karşılığı kısa sürede alındı. Dönemin Orman İşletme Müdürü Ramazan Karaca, ağaçlandırma çalışmasında yüzde 99 başarı sağladıklarını belirterek, fidanların büyümeye başladığını müjdeledi. Projenin genel başarı oranı ise yüzde 95 olarak kayıtlara geçti.
Projenin başarısı sadece Malatya’da değil, Ankara’da da takdir topladı. Recep Tayyip Erdoğan tarafından ‘Beydağı Ağaçlandırma Kampanyası’ çerçevesinde yürütülen başarılı çalışmaları nedeniyle Vali Saran’a “başarı belgesi” gönderildi. Belgede, “Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Seferberliği Eylem Planı kapsamında 2009 yılı erozyon kontrolü faaliyetlerinde göstermiş olduğunuz gayret neticesinde iliniz birinci olmuştur” ifadeleri yer aldı.
Vali Saran, projeyle ilgili yaptığı açıklamada, çıplak Beydağı’nı, Evliya Çelebi’nin 1700’lü yıllardaki ziyareti sırasında Seyahatname’sine konu edindiği gibi yemyeşil yapmayı planladıklarını söylemişti. Bugün bakıldığında, o günlerin hayali gerçek oldu. 10 yıl önce dikilen fidanlar boy verdi, dağ yeşil bir görünüme büründü.
Kayaların delindiği, her bir fidanın ayrı bir emekle dikildiği Beydağı, bugün Malatya’ya nefes olmaya devam ediyor. Proje kapsamında oluşturulan alanlar, vatandaşların hafta sonlarını aileleriyle ve çocuklarıyla tabiatla iç içe geçirebileceği yeşil alanlara dönüştü. Malatya’nın sevilen valisi Ulvi Saran’ın bu büyük eseri, kente kazandırdığı nefesle uzun yıllar boyunca hatırlanacak.
Kaynak: Tahir ÖZÇELİK
