Malatya’da kayısı fiyatlarının ne olacağı tartışılırken, Türkiye’den Avrupa’ya gönderilen kuru kayısılarla ilgili dikkat çeken bildirimler geldi. Türk kuru kayısısı 2026’da iki kez aflatoksin ve Okratoksin A nedeniyle Avrupa Birliği’nin Hızlı Alarm Sistemi RASFF’a konu oldu.
Malatya’da kayısıda yeni sezonla birlikte üreticinin en önemli gündemlerinden biri fiyat. Ürünün kaça satılacağı, maliyetler ve ihracat rakamları tartışılırken Avrupa’dan gelen iki bildirim ise kuru kayısıda kalite ve gıda güvenliği konusunu yeniden gündeme taşıdı.
Türkiye menşeli kuru kayısıyla ilgili ilk bildirim 24 Mart 2026’da Hollanda’dan geldi. RASFF kaydında kuru kayısıda Aflatoksin B1, toplam aflatoksin ve Okratoksin A tespit edildi. Okratoksin A miktarı 54 µg/kg olarak belirlendi. Aradan yaklaşık üç hafta geçtikten sonra bu kez Fransa bildirim yaptı. 13 Nisan 2026 tarihli kayıtta Türkiye’den gönderilen sülfit içermeyen kuru kayısıda toplam aflatoksin 12,2 µg/kg, Okratoksin A ise 20,4 µg/kg olarak tespit edildi. Okratoksin A için belirtilen 2 µg/kg sınır dikkate alındığında Fransa’nın analizinde çıkan değer limitin 10 katını aştı.
Böylece Türkiye menşeli kuru kayısı 2026’da aflatoksin ve Okratoksin A nedeniyle iki ayrı RASFF bildirimine konu oldu. RASFF kayıtlarında ürünlerin menşei Türkiye olarak belirtiliyor. Söz konusu partilerin Malatya’dan gönderildiğine ilişkin açık bir bilgi ise bulunmuyor. Ancak Türkiye’nin kuru kayısı üretimi ve ihracatında Malatya’nın payı nedeniyle gelişmeler kentteki üretici ve ihracatçıyı yakından ilgilendiriyor.
Malatya’da üreticinin gündeminde ürünün kaça satılacağı bulunurken, Avrupa pazarında ortaya çıkan bu bildirimler kayısının fiyatı kadar kalitesinin de tartışılması gerektiğini gösteriyor.
RASFF bildirimi, tek başına ürünün Türkiye’ye geri gönderildiği anlamına gelmiyor. Bildirime konu partilerin iade edildiğine ilişkin doğrulanmış bir kayıt olmadan “ürünler geri gönderildi” demek mümkün değil. Ancak iki ayrı partide mikotoksin tespit edilmesi, ihracat öncesi kontrollerin nasıl yapıldığı sorusunu gündeme getiriyor.
Aflatoksin ve Okratoksin A, bazı küf türlerinin ürettiği zararlı mikotoksinlerdir. Özellikle kurutulmuş ve uygun koşullarda saklanmayan gıdalarda oluşabilir. Yasal sınırların üzerinde bulunmaları halinde ürünler gıda güvenliği açısından uygunsuz kabul edilir. Uzun süre ve yüksek miktarda maruziyet başta karaciğer ve böbrekler olmak üzere sağlık açısından risk oluşturabilir.
Tarım ve Orman Bakanlığı’na bağlı Malatya Kayısı Araştırma Enstitüsü’nde de doğrudan bu konuya ilişkin bir proje yürütülüyor. Enstitünün devam eden projeleri arasında “Kuru Kayısı ve Kayısı Çekirdeğinde Aflatoksin ve Okratoksin A Varlığının Tespiti ve Oluşumuna Etki Eden Faktörlerin Belirlenmesi” çalışması yer alıyor.
TAGEM tarafından desteklenen proje 1 Ocak 2025’te başladı ve 31 Aralık 2026’da tamamlanması planlanıyor. Üstelik aflatoksin konusu Malatya kayısısı için yeni değil. Kayısı Araştırma Enstitüsü’nün geçmiş çalışmalarında da kuru kayısılarda aflatoksin oluşum yollarının ve düzeylerinin belirlenmesine yönelik araştırmalar bulunuyor. Malatya’da kayısının fiyatı her sezon olduğu gibi yine tartışılıyor.
Kaynak: Yenihabermalatya.com
