Malatya’da 6 Şubat depremlerinin ardından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile bağlı idarelere karşı yaklaşık 7 bin dava açıldı. Vatandaşlar mahkemede hak ararken, İl Müdürü Cengiz Başer hakkındaki soruşturma dosyası ise hala beklemede.
6 Şubat depremlerinin ardından Malatya’da hasar tespitinden rezerv alan kararlarına, acele kamulaştırmadan hak sahipliğine kadar uzanan süreçte yaklaşık 7 bin vatandaş, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile bağlı idarelere karşı dava açtı. Vatandaşlar mahkemelik olurken, Malatya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürü Cengiz Başer hakkındaki soruşturma dosyası ise hala beklemede.
Depremde yıkılan binalar kadar, yeniden inşa sürecinde yaşanan bürokratik işlemler de vatandaşı yargıya itti. Hasar tespitine itirazdan rezerv alan kararlarına, acele kamulaştırmadan hak sahipliğine kadar uzanan süreçte, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile bağlı idarelere karşı açılan dava sayısı yaklaşık 7 bine ulaştı.
Davaların ağırlıklı bölümünü hasar tespit kararlarına yönelik itirazlar oluşturuyor. Az hasarlı ya da orta hasarlı denilen bir binanın ağır hasarlı sayılması, ya da tam tersi… Her iki durumda da vatandaşlar, mağduriyetlerini yargı yoluyla gidermeye çalışıyor.
Ağustos 2023’te yalnızca hasar tespit ve acil yıkım kararlarına ilişkin açılan dava sayısı 1.190’dı. Bunun 560’ı az veya orta hasarlı binaların ağır hasarlı sayılması, 540’ı ağır hasarlı binaların az ya da orta hasarlı sayılması, 90’ı ise acil yıkım kararlarına yönelikti. Zamanla rezerv yapı alanı ilanları, acele kamulaştırma ve hak sahipliği işlemlerine yönelik davalar da eklendi.
Dönemin Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, 1 Kasım 2025’te Kahramanmaraş’ta düzenlenen Deprem Bölgesi Değerlendirme Toplantısı’nda, deprem bölgesinde 2 bin 591 ceza davası, 64 bin 663 hukuk davası ve 116 bin 696 idari dava olmak üzere toplam 183 bin 950 dava açıldığını bildirdi. Bu davaların 83 bin 321’inde ilk derece kararı verilirken, 26 bin 493 dosya istinafa intikal etti. Malatya, bu tablonun en yoğun yaşandığı illerin başında geliyor.
Malatya 3. İdare Mahkemesi, 20 Mayıs 2025’te Battalgazi İlçesi Şıkşık Mahallesi’nde rezerv yapı alanı ilan edilen bir bölgeyle ilgili önemli bir karara imza attı. Mahkeme, rezerv yapı alanı ilan edilen bölgelerde riskli yapı tespiti olmadan tahliye işlemi yapılamayacağına hükmetti. Bu karar, rezerv alan uygulamalarına karşı açılan davaların ne kadar kritik olduğunu gözler önüne serdi.
Vatandaşların Bakanlığa karşı açtığı idari davaların yanında, Malatya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürü Cengiz Başer, hakkında yürütülen hukuki süreçler ayrı olarak değerlendiriliyor.
Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 6. İdari Dava Dairesi, 6 Şubat depreminde yıkılan ve 78 kişinin hayatını kaybettiği Hakimbey Apartmanı soruşturmasında, Malatya Valiliği’nin Cengiz Başer ve diğer görevliler hakkında verdiği “soruşturma izni verilmemesi” kararını hukuka aykırı bularak kaldırdı. Mahkeme, Hakimbey Apartmanı’nın yıkılmasında sorumluluğu bulunduğu iddia edilen kamu görevlileri hakkında eksik inceleme yapıldığına hükmederek dosyanın yeniden incelenmesi için Valiliğe iadesini kararlaştırdı.
Mahkeme kararında, 2020 Elazığ depreminden itibaren sürece dahil olan tüm teknik personelin sorumluluğunun araştırılması gerektiği vurgulandı. Karar, “Suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme“, “Taksirle ölüme ve yaralanmaya neden olma” ve “Görevi kötüye kullanmak” gibi suçları kapsıyor.
Deprem sonrası yeniden inşa sürecinde vatandaşlarla bürokrasi arasındaki bu yoğun hukuki mücadele, kentin toparlanma sürecinin ne kadar karmaşık ve çok boyutlu olduğunu gösteriyor. Vatandaşlar mahkemede adalet ararken, Cengiz Başer’in dosyası ise hala beklemede.
Görsel: Malatya Çevre ve Şehircilik İl Müdürü Cengiz Başer’e, 6 Şubat depremlerinin yıl dönümünde Malatya Valiliği tarafından düzenlenen programda, Malatya Milletvekili Bülent Tüfenkci tarafından başarı belgesi verilmişti.
Kaynak: Tahir ÖZÇELİK
